โรควิตกกังวล อาการกังวลเป็นอย่างไร? สัญญาณที่พึงสังเกตและแนวทางรับมือ |Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_3a62cdfe471c48b68564a1f627c61902~mv2.png/v1/fill/w_740,h_740,al_c,q_90,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_3a62cdfe471c48b68564a1f627c61902~mv2.png)
ความรู้สึกกลุ้มใจเป็นการตอบสนองตามธรรมชาติที่สามารถเกิดขึ้นได้เมื่อเผชิญกับความไม่แน่นอน ความกดดัน หรือเหตุการณ์ที่พวกเราประเมินว่าบางทีอาจมีอันตราย ดังเช่น การสอบ การสัมภาษณ์งาน ปัญหาความสัมพันธ์ หรือการตัดสินใจเรื่องสำคัญ
ความรู้สึกหนักใจในระดับที่เหมาะสมอาจช่วยให้เรารอบคอบ คิดแผน รวมทั้งตระเตรียมต่อเหตุการณ์ได้ดิบได้ดีขึ้น แม้กระนั้น แม้ความรู้สึกวิตกกังวลเกิดขึ้นบ่อยมาก มีความร้ายแรง ควบคุมได้ยาก หรือเริ่มมีผลต่อการนอน การทำงาน การเล่าเรียน ความเกี่ยวเนื่อง และการใช้ชีวิตประจำวัน โรควิตกกังวล อาการดังที่กล่าวผ่านมาแล้วอาจควรได้รับการประเมินเพิ่มเติมอีก
เนื้อหานี้อธิบายความหมายของ ความกังวล (Anxiety) อาการที่บางทีอาจเจอ ความต่างระหว่างความไม่สบายใจทั่วๆไปกับโรคกังวล ตลอดจนวิธีดูแลเบื้องต้นและช่วงเวลาที่ควรใคร่ครวญขอความเห็นผู้ที่มีความชำนาญ
ความวิตกกังวล (Anxiety) คืออะไร?
ความกลุ้มอกกลุ้มใจ คือ ภาวการณ์ของความกลัว ความรู้สึกกังวล หรือความรู้สึกกลุ้มใจที่เกิดขึ้นเมื่อบุคคลเดาว่าอาจมีสถานะการณ์ที่ทำให้เป็นอันตราย ไม่แน่นอน หรือควบคุมได้ยาก
การมีความรู้สึกกังวลใจเป็นบางครั้งบางคราวไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นมีโรคตื่นตระหนก
ผู้ที่มีความผิดปกติในกลุ่มโรควิตกกังวลมักมีความกลัวหรือความรู้สึกไม่สบายใจในระดับที่ร้ายแรงและมากจนเกินไป ควบคุมได้ยาก รวมทั้งบางทีอาจกำเนิดร่วมกับอาการทางความคิด ร่างกาย รวมทั้งความประพฤติปฏิบัติ รวมถึงส่งผลต่อการใช้ชีวิตในครอบครัว สังคม การเรียน หรือการทำงาน
อาการวิตกกังวล (https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety)มีอะไรบ้าง?
อาการตื่นตระหนกสามารถแสดงออกได้หลายด้าน และแต่ละบุคคลอาจมีแบบอาการแตกต่างกัน
อาการที่บางทีอาจเจอ ได้แก่
- ด้านความนึกคิดและอารมณ์: กลุ้มใจมากเกินความจำเป็น คิดวน คาดเดาผลสรุปในทางลบ รู้สึกเคร่งเคลียด เร่าร้อนใจ รำคาญ สมาธิลดน้อยลง หรือตกลงใจได้ยาก
- ด้านร่างกาย: ใจเต้นเร็วหรือใจสั่น เหงื่อไหล ตัวสั่น คลื่นไส้ ป่วยไข้ท้อง กล้ามเนื้อตึง รู้สึกเมื่อยล้าง่าย หรือนอนหลับได้ยาก
- ด้านความประพฤติ: เลี่ยงสถานการณ์ที่ทำให้เกิดความรู้สึกไม่ค่อยสบายใจ เลื่อนกิจกรรมอะไรบางอย่างออกไป หรือจำกัดการใช้ชีวิตเนื่องจากว่ากลัวว่าจะเกิดเหตุการณ์ไม่ปรารถนา
ลักษณะของโรควิตกกังวลอาจรวมทั้งปัญหาเกี่ยวกับสมาธิรวมทั้งการตัดสินใจ ความอารมณ์เสีย ความตึงเครียด ความกระสับกระส่าย ใจสั่น เหงื่อออก สั่นเทิ้ม ปัญหาเกี่ยวกับการนอน แล้วก็ความรู้สึกว่ากำลังจะมีอันตรายขึ้น
แต่ อาการทางร่างกายบางชนิด ตัวอย่างเช่น ใจสั่น เจ็บหรือแน่นหน้าอก หายใจติดขัด หรือหน้ามืด อาจจะเกิดขึ้นได้ก็เพราะต้นเหตุทางร่างกายได้เช่นกัน แม้มีลักษณะร้ายแรง ฉับพลัน หรือไม่สามารถระบุต้นสายปลายเหตุได้ ควรเข้ารับการประเมินทางการแพทย์
ความกังวลใจทั่วไปกับโรคไม่สบายใจไม่เหมือนกันเช่นไร?
(https://static.wixstatic.com/media/nsplsh_610559868e594d2fb1cda6e3897ad439~mv2.jpg/v1/fill/w_740,h_416,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/nsplsh_610559868e594d2fb1cda6e3897ad439~mv2.jpg)
ความรู้สึกหนักใจทั่วไปมักเกิดขึ้นสมาคมกับเรื่องหรือปัญหาที่มีมูลเหตุแจ่มชัด Anxiety ยกตัวอย่างเช่น แรงกดดันจากงาน การสอบ ปัญหาการเงิน หรือการเปลี่ยนแปลงในชีวิต แล้วก็มักน้อยลงเมื่อเหตุการณ์คลี่คลาย
ในทางตรงกันข้าม โรคไม่สบายใจมีลักษณะของความหวาดกลัวหรือความรู้สึกหนักใจที่มากเกินไป ควบคุมได้ยาก แล้วก็เกิดขึ้นสม่ำเสมอจนกระทั่งกระตุ้นแล้วส่งผลให้มีการเกิดความทุกข์ทรมานหรือกระทบต่อการดำเนินชีวิตอย่างเป็นจริงเป็นจัง
โรคไม่สบายใจมิได้มีเพียงแต่รูปแบบเดียว แต่ว่ามีหลายภาวะ ดังเช่นว่า
Generalized Anxiety Disorder ซึ่งมีลักษณะเป็นห่วงมากเกี่ยวกับหลายเรื่องในชีวิตประจำวัน, Panic Disorder ซึ่งเกี่ยวโยงกับ Panic Attack และก็ความหวาดกลัวว่าจะกำเนิดอาการซ้ำ, Social Anxiety Disorder ซึ่งเกี่ยวพันกับความหวาดกลัวหรือวิตกอย่างยิ่งในสถานการณ์ด้านสังคม โรควิตกกังวล และ Specific Phobia ซึ่งเป็นความกลัวอย่างมากต่อสิ่งหรือสถานการณ์บางจำพวก
การมีอาการบางข้อจึงน้อยเกินไปในการวินิจฉัยโรค รวมทั้งควรพินิจจากภาพรวมของอาการร่วมกับการประมาณโดยผู้เชี่ยวชาญ
อะไรเป็นต้นสายปลายเหตุที่เกี่ยวพันกับความรู้สึกไม่สบายใจ?
ความรู้สึกหนักใจไม่ได้เกิดขึ้นได้เพราะมีสาเหตุเนื่องมาจากมูลเหตุเพียงแค่ด้านเดียว
เหตุที่เกี่ยวพันอาจมีความเครียดจากการทำงานหรือการศึกษาเล่าเรียน ปัญหาความเกี่ยวเนื่อง ปัญหาที่เกิดจากทางการเงิน การเปลี่ยนแปลงสำคัญในชีวิต ประสบการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจ การสูญเสีย ปัจจัยทางบุคลิกลักษณะ สุขภาพด้านร่างกาย การนอน รวมทั้งสาเหตุทางชีวภาพ
โรคตื่นตระหนกมีต้นเหตุจากปฏิสัมพันธ์ที่สลับซับซ้อนของต้นเหตุด้านสังคม จิตใจ รวมทั้งชีวภาพ และผู้ที่เคยผ่านประสบการณ์ที่ลำบาก เป็นต้นว่า การเช็ดกทำร้าย การสูญเสียอย่างหนัก หรือเหตุไม่พึงปรารถนา อาจมีการเสี่ยงมากขึ้น
เพราะฉะนั้น การมองว่าความไม่สบายใจเกิดขึ้นได้เพราะมีสาเหตุเนื่องมาจากการคิดมากเพียงอย่างเดียวก็เลยไม่สามารถอธิบายภาวะดังที่ได้กล่าวผ่านมาแล้วได้อย่างครบถ้วน
ความรู้สึกหนักใจแบบไหนที่ควรเริ่มวิงวอน?
การใคร่ครวญว่าความตื่นตระหนกมีผลต่อการดำเนินชีวิตมากเท่าใด โรควิตกกังวล ควรใคร่ครวญขอความเห็นผู้ที่มีความชำนาญเมื่อความกลุ้มใจมีลักษณะสม่ำเสมอ ควบคุมได้ยาก หรือเริ่มส่งผลต่อการนอน การเล่าเรียน การทำงาน ความเกี่ยวเนื่อง การเข้าสังคม หรือความสามารถในการทำกิจกรรมตามปกติ
อีกสัญญาณหนึ่งเป็นการเริ่มเลี่ยงเหตุการณ์ต่างๆมากยิ่งขึ้นเพราะว่าความกลัวหรือความรู้สึกกังวลใจ ดังเช่น หลบหลีกการเดินทาง การพบปะผู้คน การร่วมสัมมนา หรือสถานการณ์ที่เคยสามารถทำได้ตามธรรมดา
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_85b9535662e74b4f920cd11dd49c405d~mv2.jpg/v1/fill/w_740,h_493,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_85b9535662e74b4f920cd11dd49c405d~mv2.jpg)
การหลีกเลี่ยงเหตุการณ์ที่กระตุ้นความวิตกกังวลเป็นรูปแบบที่พบได้ในโรคกังวล แล้วก็อาการบางทีอาจมีผลต่อการดำนงชีพในหลายด้าน
ปรึกษาเราจะแนะนำเต็มที่ https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety (https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety)