โรคย้ำคิดย้ำทำ เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ คิดวนซ้ำ ใช่ OCD ไหม? | Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png/v1/fill/w_577,h_577,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png)
"เช็กประตูแล้ว แต่เพราะอะไรจำเป็นต้องกลับไปเช็กอีก?"
"ล้างมือไปแล้ว แต่ยังคิดว่าสะอาดไม่พอ"
"เรื่องบางเรื่องเกิดขึ้นในหัวซ้ำๆทั้งๆที่ไม่ได้อยากคิด"
พฤติกรรมหรือความคิดพวกนี้เป็นสิ่งที่ผู้คนจำนวนมากอาจเคยพบในชีวิตประจำวัน จึงกระตุ้นให้เกิดปัญหาว่า เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ หรือคิดวนซ้ำแบบไหนถึงเรียกว่า OCD?
OCD หรือ Obsessive-Compulsive Disorder เป็นภาวการณ์ทางสุขภาพที่เกี่ยวข้องทางจิตที่เกี่ยวกับความคิด ความรู้สึก หรือภาพในใจที่เกิดขึ้นบ่อยๆและไม่ต้องการให้เกิด รวมถึงความประพฤติปฏิบัติหรือพฤติกรรมบางสิ่งที่รู้สึกว่าจำเป็นต้องทำซ้ำเพื่อลดความวิตกกังวลหรือความกังวลใจ
การถูกใจความสะอาด การตรวจทานหลายครั้ง หรือการคิดเรื่องเดิมเสมอๆไม่ได้แปลว่าเป็น OCD เสมอไปนะ
การคาดคะเน OCD จึงควรตรึกตรองหลายองค์ประกอบ ทั้งยังรูปแบบของความคิดแล้วก็พฤติกรรม ระยะเวลา ความทุกข์ที่เกิดขึ้น แล้วก็ผลกระทบต่อการใช้ชีวิต โดยเหตุนี้เนื้อหานี้จึงไม่ได้มีวัตถุประสงค์ให้คนอ่านนำอาการไปประเมินหรือตัดสินตนเองว่าเป็น OCD แต่ปรารถนาช่วยทำให้รู้เรื่องภาวะนี้เพิ่มมากขึ้น และรู้ว่าเมื่อไหร่ควรจะขอความช่วยเหลือจากผู้ที่มีความชำนาญ
Obsessions คืออะไร?
Obsessions คือความคิด ภาพในใจ หรือแรงผลักดันที่เกิดขึ้นซ้ำๆและยากที่จะควบคุม หากแม้เจ้าตัวอาจไม่อยากที่จะให้เกิดแนวคิดเหล่านั้นก็ตาม
ดังเช่น
- กังวลว่าตัวเองอาจทำให้คนอื่นมีอันตราย
- กลัวการปนเปื้อนหรือเชื้อโรค
- สงสัยบ่อยๆว่าตนเองทำบางสิ่งบางอย่างไม่ถูกไหม
- มีความคิดหรือภาพที่ไม่อยากเกิดขึ้นในหัว
- ต้องการให้บางสิ่งอยู่ในแบบที่ "ถูกต้อง" หรือสมบูรณ์แบบ
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg/v1/fill/w_617,h_411,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg)
ความนึกคิดกลุ่มนี้อาจจะส่งผลให้เกิดความไม่สบายใจ ความหวาดกลัว ความรู้สึกผิด หรือความกังวลใจอย่างมาก
Compulsions เป็นยังไง?
Compulsions คือความประพฤติหรือการกระทำทางใจที่บุคคลรู้สึกว่าต้องทำอีกครั้ง ที่จะตอบสนองต่อความนึกคิดหรือความรู้สึกบางสิ่ง หรือเพื่อเป็นการป้องกันและยังเป็นการไม่ให้สิ่งที่กลัวเกิดขึ้น
Compulsion ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องเป็นการกระทำที่ผู้อื่นเห็นเสมอไป บางบุคคลอาจมี Mental Compulsions หรือแนวทางการทำบางสิ่งซ้ำๆภายในความนึกคิด ยกตัวอย่างเช่น ท่องคำในใจ นับ หรือทบทวนความจำซ้ำๆ
OCD ไม่ได้หมายคือเพียงแต่ "เป็นคนถูกใจความสะอาด" หรือ "เป็นคนคิดมาก" ปรึกษานักจิตวิทยา OCD แต่ว่าเป็นรูปแบบของความคิดและก็ความประพฤติซึ่งสามารถนำมาซึ่งการก่อให้เกิดความทุกข์รวมทั้งก่อกวนชีวิตได้อย่างเป็นจริงเป็นจัง
อาการหรือสัญญาณที่ควรสังเกต
OCD สามารถแสดงออกได้หลายต้นแบบ และก็แต่ละคนอาจมีเนื้อหาของความนึกคิดหรือพฤติกรรมที่แตกต่างกัน
ความคิดหรือความหนักใจที่เกิดซ้ำ
บางคนอาจมีความนึกคิดที่เข้ามาในหัวบ่อยๆแม้จะบากบั่นหยุดคิด แต่ว่าก็กลับมาอีกความคิดพวกนี้อาจเกิดเรื่องที่เจ้าตัวไม่ได้อยากต้องการคิด และครั้งคราวอาจขัดกับความเชื่อหรือค่านิยมของตนเอง ก็เลยทำให้เกิดความรู้สึกกลัว เกลียดชัง รู้สึกไม่ถูก หรือเปล่าสุขใจ
ไม่ว่าจะมีความคิดใดก็ตามผุดขึ้นมา ไม่ได้หมายความว่าเราอยากทำสิ่งนั้นจริงๆ
ด้วยเหตุว่ามันเป็นเพียงแต่ความคิด และพวกเราสามารถเลือกได้ว่าต้องการจะลงมือกระทำไหม
ดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อมีความคิดหรือความประพฤติบ่อยๆ
การดูแลตนเองสามารถเป็นส่วนใดส่วนหนึ่งของการรับมือ แม้กระนั้นไม่สมควรใช้แทนการวัดหรือการดูแลและรักษาจากผู้ชำนาญ บำบัด OCD (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd) โดยยิ่งไปกว่านั้นเมื่ออาการเริ่มก่อกวนชีวิต
สิ่งที่อาจช่วยได้ในพื้นฐานเป็นการสังเกตตัวเองโดย โดยทดลองบันทึกสิ่งต่างๆดังต่อไปนี้
"ความคิดหรือความรู้สึกอะไรเกิดขึ้น?"
"เวลานี้ฉันทำอะไรเพื่อให้ตัวเองรู้สึกดีขึ้น?"
"พฤติกรรมนั้นช่วยได้เพียงชั่วคราวไหม?"
ข้อมูลกลุ่มนี้สามารถนำไปใช้ในการเสวนา ปรึกษานักจิตวิทยา OCD หารืออาการกับผู้ที่มีความชำนาญได้ และช่วยทำให้มองเห็นรูปแบบของปัญหา ยิ่งไปกว่านี้ การนอนให้เพียงพอ รับประทานอาหารอย่างสม่ำเสมอ บริหารร่างกายตามความเหมาะสม และก็จัดเวลาพัก ล้วนเป็นส่วนใดส่วนหนึ่งของการดูแลรักษาสุขภาพโดยรวม แม้สิ่งเหล่านี้จะมิได้ทำให้ OCD หายไปโดยตรงก็ตาม
⚠️อย่าคาดการณ์ด้วยการค้นหาอาการบนอินเทอร์เน็ต เช็กแบบทดสอบซ้ำๆหรือถามคนรอบข้างเพื่อให้เชื่อมั่น เนื่องจากว่าในบางคนการกระทำสืบเสาะหาความแน่ใจซ้ำๆบางทีอาจเปลี่ยนเป็นส่วนใดส่วนหนึ่งของวงจรความกลุ้มอกกลุ้มใจได้
สิ่งสำคัญกว่าการนับจำนวนครั้ง คือกระบวนการทำความเข้าใจว่าเกิดความคิดหรือความรู้สึกอะไรขึ้น มีพฤติกรรมอะไรตามมา พฤติกรรมนั้นมีหน้าที่เช่นไร และทั้งผองกำลังสร้างความทุกข์หรือก่อกวนชีวิตเท่าไร
แม้คุณคิดว่าความคิดหรือพฤติกรรมต่างๆพวกนี้เริ่มควบคุมชีวิต ใช้เวลาเพิ่มมากขึ้น หรือทำให้จำต้องหลีกเลี่ยงสิ่งต่างๆการ นัดเสวนากับผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ โรคย้ำคิดย้ำทำ ด้านที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพจิต จะช่วยให้ได้รับการคาดการณ์อย่างมีระบบ และก็สามารถด้วยกันคิดแผนจัดการและก็รับมือที่เหมาะสมกับคุณได้
⚠️ แม้ยังคลุมเคลือในอาการที่เป็นอยู่ ควรจะทำนัดปรึกษาผู้ชำนาญ เพื่อได้รับข้อเสนอแนะเเละกระบวนการจัดการอย่างเหมาะควร
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg/v1/fill/w_585,h_390,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg)
สอบถามและอ่านรายละเอียด โรคย้ำคิดย้ำทำ ได้จาก >> https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd)