บำบัดความวิตกกังวล อาการวิตกกังวลคืออะไร? สัญญาณที่ควรสังเกตและก็แนวทางรับมือ |Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_3a62cdfe471c48b68564a1f627c61902~mv2.png/v1/fill/w_740,h_740,al_c,q_90,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_3a62cdfe471c48b68564a1f627c61902~mv2.png)
ความรู้สึกหนักใจเป็นการสนองตอบตามธรรมชาติซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้เมื่อพบเจอกับความไม่แน่นอน ความกดดัน หรือสถานการณ์ที่เราประเมินว่าอาจทำให้เป็นอันตราย อาทิเช่น การสอบ การสัมภาษณ์งาน ปัญหาความข้องเกี่ยว หรือการตัดสินใจประเด็นสำคัญ
ความกังวลใจในระดับที่พอดีอาจช่วยทำให้เราระแวดระวัง คิดแผน รวมทั้งตระเตรียมต่อเหตุการณ์เจริญขึ้น อย่างไรก็ตาม ถ้าหากความไม่ค่อยสบายใจเกิดขึ้นบ่อยมาก มีความรุนแรง ควบคุมได้ยาก หรือเริ่มมีผลต่อการนอน การทำงาน การเรียน ความเกี่ยวพัน และก็การใช้ชีวิตประจำวัน ปรึกษานักจิตวิทยา วิตกกังวล อาการดังที่ได้กล่าวมาแล้วอาจควรจะได้รับการประเมินเพิ่มอีก
บทความนี้ชี้แจงความหมายของ ความกลุ้มใจ (Anxiety) อาการที่อาจพบ ความแตกต่างระหว่างความหนักใจทั่วๆไปกับโรควิตกกังวล ตลอดจนวิธีสำหรับดูแลเบื้องต้นและก็ขณะที่ควรพิเคราะห์ปรึกษาผู้ที่มีความชำนาญ
ความไม่สบายใจ (Anxiety) เป็นยังไง?
ความกลุ้มใจหมายถึงสภาวะของความกลัว ความรู้สึกกลุ้มอกกลุ้มใจ หรือความรู้สึกกลุ้มอกกลุ้มใจที่เกิดขึ้นเมื่อบุคคลเดาว่าอาจมีเรื่องราวที่เป็นอันตราย ไม่แน่นอน หรือควบคุมได้ยาก
การมีความรู้สึกกังวลใจเป็นบางครั้งบางคราวมิได้มีความหมายว่าบุคคลนั้นมีโรคไม่สบายใจ
ผู้ที่มีความผิดธรรมดาในกลุ่มโรคตื่นตระหนกมักมีความกลัวหรือความกังวลใจในระดับที่ร้ายแรงรวมทั้งมากจนเกินความจำเป็น ควบคุมได้ยาก และบางทีอาจกำเนิดร่วมกับอาการทางความคิด ร่างกาย แล้วก็ความประพฤติปฏิบัติ รวมถึงมีผลต่อการใช้ชีวิตในครอบครัว สังคม การศึกษา หรือการทำงาน
อาการกังวลมีอะไรบ้าง?
อาการวิตกกังวล (https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety)สามารถแสดงออกได้หลายด้าน แล้วก็แต่ละบุคคลอาจมีแบบอย่างอาการแตกไม่เหมือนกัน
อาการที่อาจพบ อย่างเช่น
- ด้านความคิดรวมทั้งอารมณ์: กังวลใจมากเกินไป คิดวน คาดหมายผลสรุปในทางลบ รู้สึกเคร่งเคลียด กระสับกระส่าย รำคาญ สมาธิน้อยลง หรือตัดสินใจได้ยาก
- ด้านร่างกาย: ใจเต้นเร็วหรือใจสั่น เหงื่อซึม ตัวสั่น อ้วก ป่วยหนักท้อง กล้ามตึง รู้สึกเหนื่อยง่าย หรือนอนหลับได้ยาก
- ด้านพฤติกรรม: หลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่ก่อให้เกิดความกลุ้มใจ เลื่อนกิจกรรมอะไรบางอย่างออกไป หรือจำกัดการใช้ชีวิตเพราะเหตุว่ากลัวว่าจะเกิดเหตุการณ์ไม่ประสงค์
ลักษณะโรคตื่นตระหนกบางทีอาจรวมทั้งปัญหาด้านสมาธิและก็การตัดสินใจ ความรำคาญ ความเครียด ความเร่าร้อนใจ ใจสั่น เหงื่อออก ตัวสั่น ปัญหาการนอน และความรู้สึกว่ากำลังจะได้รับอันตรายขึ้น
แม้กระนั้น อาการทางร่างกายบางจำพวก ดังเช่นว่า ใจสั่น เจ็บหรือแน่นหน้าอก หายใจติดขัด หรือหน้ามืด อาจเกิดขึ้นจากปัจจัยทางร่างกายได้เช่นเดียวกัน ถ้าหากมีลักษณะอาการรุนแรง เฉียบพลัน หรือเปล่าสามารถกำหนดสาเหตุได้ ควรเข้ารับการคาดคะเนทางการแพทย์
ความวิตกกังวลทั่วๆไปกับโรคตื่นตระหนกแตกต่างยังไง?
(https://static.wixstatic.com/media/nsplsh_610559868e594d2fb1cda6e3897ad439~mv2.jpg/v1/fill/w_740,h_416,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/nsplsh_610559868e594d2fb1cda6e3897ad439~mv2.jpg)
ความไม่ค่อยสบายใจทั่วไปมักเกิดขึ้นสโมสรกับสถานะการณ์หรือปัญหาที่มีปัจจัยแน่ชัด Anxiety ดังเช่น แรงกดดันจากงาน การสอบ ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการเงิน หรือการเปลี่ยนแปลงในชีวิต และก็มักน้อยลงเมื่อสถานการณ์คลี่คลาย
ในทางตรงกันข้าม โรคกังวลมีลักษณะของความกลัวหรือความรู้สึกไม่สบายใจที่มากเหลือเกิน ควบคุมได้ยาก และเกิดขึ้นสม่ำเสมอกระทั่งส่งผลให้เกิดความทุกข์ทรมานหรือกระทบต่อการดำนงชีพอย่างเป็นจริงเป็นจัง
โรคตื่นตระหนกไม่ได้มีเพียงต้นแบบเดียว แม้กระนั้นมีหลายภาวการณ์ ดังเช่น
Generalized Anxiety Disorder ซึ่งมีลักษณะตื่นตระหนกมากมายเกี่ยวกับหลายเรื่องในชีวิตประจำวัน, Panic Disorder ซึ่งเกี่ยวกับ Panic Attack และความหวาดกลัวว่าจะกำเนิดอาการซ้ำ, Social Anxiety Disorder ซึ่งเกี่ยวกับความกลัวหรือวิตกเป็นอย่างมากในเหตุการณ์ทางสังคม Anxiety แล้วก็ Specific Phobia ซึ่งเป็นความกลัวอย่างมากต่อสิ่งหรือสถานการณ์บางจำพวก
การมีลักษณะอาการบางข้อจึงน้อยเกินไปสำหรับเพื่อการวินิจฉัยโรค แล้วก็ควรพินิจจากภาพรวมของอาการร่วมกับการคาดการณ์โดยผู้เชี่ยวชาญ
อะไรเป็นต้นเหตุที่เกี่ยวโยงกับความกังวลใจ?
ความกังวลใจมิได้เกิดจากสาเหตุเพียงแค่ด้านเดียว
ต้นสายปลายเหตุที่เกี่ยวโยงอาจประกอบด้วยความตึงเครียดจากการทำงานหรือการเล่าเรียน ปัญหาความเกี่ยวข้อง ปัญหาที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับทางการเงิน การเปลี่ยนแปลงสำคัญในชีวิต ประสบการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจ การสูญเสีย ปัจจัยทางบุคลิกภาพ สุขภาพที่เกี่ยวข้องทางร่างกาย การนอน แล้วก็ต้นเหตุทางชีวภาพ
โรคไม่สบายใจมีต้นเหตุจากความเกี่ยวข้องที่ซับซ้อนของเหตุทางด้านสังคม จิตใจ แล้วก็ชีวภาพ รวมทั้งคนที่เคยผ่านประสบการณ์ที่ยากลำเค็ญ อย่างเช่น การเช็ดกทำร้าย การสูญเสียอย่างหนัก หรือเรื่องราวไม่พึงประสงค์ อาจมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น
โดยเหตุนี้ การมองว่าความตื่นตระหนกมีต้นเหตุจากการคิดมากเพียงอย่างเดียวก็เลยไม่สามารถอธิบายภาวะดังกล่าวได้อย่างสมบูรณ์
ความกลุ้มใจแบบไหนที่ควรเริ่มวิงวอน?
การใคร่ครวญว่าความไม่สบายใจส่งผลต่อการดำรงชีวิตมากแค่ไหน Anxiety ควรตรึกตรองปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเมื่อความรู้สึกไม่ค่อยสบายใจมีลักษณะสม่ำเสมอ ควบคุมได้ยาก หรือเริ่มมีผลต่อการนอน การศึกษา การทำงาน ความข้องเกี่ยว การเข้าสังคม หรือความสามารถสำหรับเพื่อการทำกิจกรรมตามธรรมดา
อีกสัญญาณหนึ่งคือการเริ่มเลี่ยงเหตุการณ์ต่างๆเพิ่มมากขึ้นเพราะเหตุว่าความกลัวหรือความรู้สึกหนักใจ ตัวอย่างเช่น หลีกเลี่ยงการเดินทาง การพบปะผู้คน การร่วมสัมมนา หรือสถานการณ์ที่เคยสามารถทำได้ตามปกติ
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_85b9535662e74b4f920cd11dd49c405d~mv2.jpg/v1/fill/w_740,h_493,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_85b9535662e74b4f920cd11dd49c405d~mv2.jpg)
การหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่กระตุ้นความรู้สึกกลุ้มใจเป็นรูปแบบที่เจอได้ในโรคกังวล และก็อาการอาจมีผลต่อการดำเนินชีวิตในหลายด้าน
รายละเอียดด้านใน https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety (https://www.mahajitnakhon.com/post/anxiety)